Αθέατες πηγές Γλουτένης: Πως οι ασθενείς με εντεροπάθεια από γλουτένη (κοιλιοκάκη) θα αποφύγουν την καθημερινή έκθεση σε γλουτένη?

Τα τελευταία χρόνια, έχει αναδυθεί μια τεράστια βιομηχανία που παρέχει προϊόντα χωρίς γλουτένη όχι μόνο σε ασθενείς με κοιλιοκάκη αλλά και σε άλλες καταστάσεις (οργανικές ή λειτουργικές).

Οι ασθενείς συχνά ρωτούν ποια προϊόντα προσωπικής φροντίδας (σαπούνια ή/και σαμπουάν) μπορούν ή δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν.

Για να απαντηθεί η ερώτηση αυτή θα πρέπει να καταλάβουν ότι το μόριο της γλουτένης είναι πολύ μεγάλο για να απορροφηθεί από το δέρμα. Εξαίρεση αποτελεί η έκθεση στα χείλη και στις παρειακές περιοχές της στοματικής κοιλότητας ή στο στοματοφάρυγγα, όπου μπορεί να λάβει χώρα απορρόφηση. Όταν η γλουτένη απορροφάται ή/και καταπίνεται με αυτόν τον τρόπο, προκαλείται ανοδική ρύθμιση της ζωνουλίνης, η οποία στη συνέχεια μειώνει την εντερική ακεραιότητα (βασικός μηχανισμός πρόκλησης βλάβης του εντέρου στους ασθενείς με κοιλοκάκη).

Επομένως δεν χρειάζεται να αποφεύγονται προϊόντα όπως σαμπουάν και σαπούνια, εφόσον δεν εφαρμόζονται στην στοματοφαρυγγική περιοχή.

Είναι όμως πιθανό να εισπνεύσει ένας άνθρωπος γλουτένη, για παράδειγμα εαν εργάζεται σε αρτοποιείο. Η εισπνοή γλουτένης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι απορροφάται από τους πνεύμονες, αλλά ότι εκτίθεται στο ρινοφάρυγγα και τον στοματοφάρυγγα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ακούσια κατάποση και επακόλουθη εισαγωγή στο γαστρεντερικό σωλήνα και αυξημένη έκκριση ζωνουλίνης.

Τα προϊόντα οδοντικής υγιεινής είναι μια άλλη σημαντική παράμετρος. Είναι σημαντικό οι ασθενείς με κοιλιοκάκη να εξετάζουν το ενδεχόμενο αποφυγής της έκθεσης στη γλουτένη όταν επιλέγουν στοματικό διάλυμα, οδοντικό νήμα και άλλα οδοντιατρικά προϊόντα.

Οι ασθενείς θα πρέπει επίσης να ελέγχουν πιθανή έκθεση στη γλουτένη στα εστιατόρια ακόμη και όταν πηγαίνουν σε εστιατόρια που διατείνονται ότι σερβίρουν φαγητά χωρίς γλουτένη. Αυτό θα ήταν σημαντικό αν πράγματι τα εστιατόρια προσφέρουν φαγητά χωρίς γλουτένη. Μια μελέτη του 2019 από ερευνητές του Πανεπιστημίου Κολούμπια εξέτασε την έκθεση στη γλουτένη σε εστιατόρια που προσφέρουν επιλογές τροφίμων χωρίς γλουτένη.

Χρησιμοποιώντας μια κινητή συσκευή ανίχνευσης, διαπίστωσαν ότι η γλουτένη υπήρχε στο ένα τρίτο των τροφίμων που χαρακτηρίζονται ότι είναι φαγητά χωρίς γλουτένη. Αυτό ίσχυε ιδιαίτερα για τα ζυμαρικά και την πίτσα, όπου η γλουτένη ανιχνεύθηκε σε πάνω από το 50% των δειγμάτων. Επομένως τα εστιατόρια θα πρέπει πραγματικά να είναι αφοσιωμένα στην εξάλειψη της έκθεσης στη γλουτένη, λόγω διασταυρούμενης μόλυνσης σε κατσαρόλες, τηγάνια, σκεύη κ.λπ.

Αν και, η γλουτένη δεν απορροφάται από το δέρμα, ορισμένοι ασθενείς διατείνονται ότι εμφανίζουν αλλεργική αντίδραση όταν ένα προϊόν σιταριού αγγίξει το δέρμα τους.

Οι ασθενείς αυτοί είναι πιθανό να έχουν πραγματική αλλεργία στο σιτάρι, η οποία δεν σχετίζεται με την κοιλιοκάκη. Οι ασθενείς αυτοί θα πρέπει να συμβουλευθούν αλλεργιολόγο.